Tit yo pwopoze : Lwa-kad sou òganizasyon, fonksyònman ak ranfòsman kolektivite teritoryal Repiblik d Ayiti.
Pwopozisyon sa a vle mete yon òganizasyon teritoryal ki rapwoche administrasyon an ak sitwayen yo, ki ranfòse pouvwa kolektivite teritoryal yo, epi ki ede separe resous piblik yo pi ekitab ant komin yo ak seksyon kominal yo.
Tèks la antre nan yon demach refòm enstitisyonèl. Li dwe respekte Konstitisyon ayisyen an, konpetans kolektivite teritoryal yo ak lwa ki an vigè yo.
Kad konstitisyonèl ayisyen an rekonèt twa kolektivite teritoryal : seksyon kominal la, komin nan ak depatman an. Atik 61 ak sa ki vin apre yo nan Konstitisyon 1987 la pale sou òganizasyon yo ak sou desantralizasyon.
Estrikti yo pwopoze pou tèks lwa a
Mwen pwopoze yon lwa-kad anbisye ki gen 30 atik, òganize an uit tit.
Tit I. Dispozisyon jeneral
Atik 1 rive 4
Objè lwa a, prensip desantralizasyon, otonomi lokal ak patisipasyon sitwayen.
Tit II. Òganizasyon teritoryal
Atik 5 rive 8
Atribisyon seksyon kominal yo, komin yo ak depatman yo, koperasyon ant komin yo ak planifikasyon teritoryal.
Tit III. Finans kolektivite yo
Atik 9 rive 13
Fiskalite lokal, transfè bidjè, fon perekwasyon, bidjè piblik ak kontwòl finansye.
Tit IV. Sèvis piblik lokal
Atik 14 rive 18
Dlo, asenisman, wout lokal, mache piblik lokal, lekòl ak sant sante dapre konpetans lalwa bay yo.
Tit V. Administrasyon lokal
Atik 19 rive 22
Pèsonèl teritoryal, fòmasyon eli yo, transparans ak prevansyon koripsyon.
Tit VI. Devlopman ekonomik teritoryal
Atik 23 rive 25
Agrikilti, atizana, mache, envestisman lokal ak pwoteksyon anviwònman.
Tit VII. Kontwòl ak responsablite
Atik 26 rive 28
Odit, piblikasyon depans yo, rekou sitwayen ak sanksyon lalwa prevwa.
Tit VIII. Dispozisyon tranzitwa ak final
Atik 29 ak 30
Aplikasyon pwogresif, amonizasyon tèks ki egziste deja yo ak antre an vigè.
Pwen ki pi enpòtan an se garanti chak transfè konpetans vini ak resous finansye, pèsonèl kalifye ak mekanis kontwòl. Fò n amonize pwopozisyon sa a tou ak tèks ayisyen ki egziste deja yo anvan yo depoze l ofisyèlman.